Copyright 2019 - Custom text here

Jeofizik, Jeolojik-Jeoteknik Etüd Çalışmaları

Firmamızda parsel bazında zemin etüt çalışmaları yapılmaktadır. Zemin etüt çalışmaları, saha ve ofis çalışmaları olmak üzere iki aşamada tamamlanır. Bu aşamalar sonunda zemin profili ve özellikleri belirlenir, potansiyel problemler ve riskler saptanır ve çözüm önerileri geliştirilir. Zemin profillerinin çıkarılması, yeraltı suyu durumunun belirlenmesi, zemin özelliklerinin saptanması, vb. işler için yeraltı zemin araştırmaları yapılır. Yeraltı araştırmaları için gözlem çukurları ve mekanik sondajlar açılır ve jeofizik, arazi ve laboratuar testleri yapılır.

Presiyometre Deneyi

Presiyometre deneyi zeminin yük/deformasyon parametrelerinin belirlendiği bir arazi (in-situ) deneyidir. Deney basit anlamda genişleyebilir silindirik bir probun önceden delinmiş bir kuyuya indirilerek şişirilmesi ve bu esnada prob içerisindeki basınç ve hacim değişikliklerinin ölçülmesi şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Presiyometre ekipmanının sahip olduğu Menard tipi-elektronik veri toplama sistemi (SPAD) ile test esnasında okumaların doğrudan çıktısı alınabilmektedir. Elde edilen verilerin kayıt edilmesi elektronik ortamda otomatik olarak yapılabildiği gibi operatör tarafından da gerçekleştirilebilir. Ekipmanın çıkabileceği basınç 100 bar olup, deney Eurocode 7 standartlarına uygun olarak gerçekleştirilmektedir.

Menard Presiyometre deneyi ile herbir deney seviyesinde elde edilen yük/deformasyon grafiklerinden zeminin temel mekanik özellikleri; deformasyon (presiyometre) modulu, E ve limit basınç değeri Pl, belirlenmektedir. Limit basınç değeri, deneydeki son ölçümlerden, presiyometre modülü ise test esnasında kayıt edilen basınç/hacimsel değişim ölçümlerinden yararlanılarak belirlenmektedir.

HyperPAC presiyometre deneyi, yüksek basınçlı (250 bara kadar) bir presiyometre deneyi olup, kaya veya çok sert formasyonda, sondaj delgisi içerisinde yatay olarak genleşebilen silindirik prob yardımı ile gerçekleştirilir. HyperPAC testi, otomatik veri toplama sistemi GEOSPAD/GEOBOX ile gerçekleştirilmekte ve test bitiminde okuma çıktısı alınabilmektedir. Test okumalardan, normal presiyometreye benzer şekilde, bir gerilme-deformasyon eğrisi elde edilir. HyperPAC Presiyometre deneyi ile her bir deney seviyesinde elde edilen yük/deformasyon grafiklerinden zeminin temel mekanik özellikleri; deformasyon (presiyometre) modülü (Em), limit basınç değeri Pl ve akma (creep) basıncı Pf belirlenmektedir.

Presiyometre ve HyperPAC datalarının değerlendirilmesi ve sunumu Geovision F yazılımı ile gerçekleştirilmektedir.

 Permabilite Testi

Permeabilite testi zeminin permeabilite katsayısını hesap etmek amacıyla gerçekleştirilir. Zemin tipine göre Düşen ya da Sabit seviyeli Permeabilite testi uygulanır. Genellikle granüler zeminlerde sabit sevivyeli, ince daneli zeminlerde düşen seviyeli permeabilite testi yapılır. Test BS 5930:1999. Standardına göre gerçekleştirilir.

1.      Düşen Seviyeli Permeabilite Testi

Kuyu tamamiyle su ile doldurulur. Seviyedeki düşüm başlangıçtan itibaren belli sürelerde okunur. Okumalar 0, 1, 2, 4, 8, 15, 30. dakikalarda alınır. Test süresince kuyu tabanında herhangi bir sediman birikmesi olup olmadığı kuyu derinliği ölçülerek tespit edilir. Test uzunluğu L; muhafaza borusu ile kuyu tabanı arasında kalan mesafedir.

2.      Sabit Seviyeli Permeabilite Testi

Sabit seviyeli permabilite testi su seviyesinin kuyu ağzında sabit kalması için sürekli kuyuya su verilmesiyle gerçekleştirilir. Temiz su kullanılması önemlidir. Test süresince su seviyesi kuyu ağzına ulaşacak şekilde su akışı sürdürülür, su akış miktarı testin başlamasından itibaren 5 dakika aralıklarla ölçülür. Toplam su akış miktarı 10 dakika sonunda kaydedilir. Test süresince testin başladığı andaki sıfır okuması, 5. Dakika okuması ve 10. Dakika okuması kaydedilmiş olur. Test uzunluğu L; muhafaza borusu ile kuyu tabanı arasında kalan mesafedir.

BST Basınçlı Su Testi

Paker test zeminin hidrojeolojik özelliklerini belirlemek amacı ile gerçekleştirilir. Bu bilgi hidrojeolojik dizayn için önemlidir. Bu testi BS 5930:1999 a gore gerçekleştirilmektedir. Packer (Lugeon) testi kayacın su basıncı altında yerinde su kaçışının ölçülmesine sağlar. Esas olarak, muhafaza sürülmemiş seviyedeki verilen zaman ve verilen basınç altında kaçan su hacmini ölçülür. Akış pakerler arasında sınırlıdır. Çift paker kullanıldığında pakerler arasında, tek paker kullanıldığında ise kuyu tabanı ile paker arasında sınırlıdır.

Su kaçaklarının ölçümü 10 dakikada bir her bir basınç değeri (2atm, 4atm, 6atm, 10atm, 8atm, 6atm, 4atm, 2atm) için gerçekleştirilir. Basınç artışı deney yapılan bölgenin altında aşağı kuyu transduseri ile ölçülür.

Kum Konisi Deneyi

Kum Konisi Testi sahada bulunan doğal veya sıkıştırılmış zeminin doğal birim hacim ağırlığının tespiti ve sıkışma yüzdesinin belirlenmesinde yaygın olarak kullanılan bir metottur. Bu test için sahada bulunan sıkıştırılmış zeminde çukur açılarak numune alınır ve numunenin nem oranı tespit edilerek kuru birim hacim ağırlığı elde edilir. Bu test, belirli bir orandan fazla çakıl veya blok parçaları içermeyen zeminler için uygundur. Bu test özellikle dolgu veya yol projelerinde, istenilen sıkışma yüzdesine ulaşmak amacıyla kalite kontrol testi olarak kullanılmaktadır. ASTM 1556-07 standardına göre uygulanır.

Test boyunca süre, test bölgesi basıncı, su seviyesi okumaları, su kaybı, sızma oranı, test bölgesinin sızdırmazlık özelliği ve ilgili bilgiler kaydedilir. Test sonuçları grafik olarak sunulur (birimler S(lt/m.min) vs Pr(atm)).

Plaka Yükleme Deneyi

Plaka yükleme deneyi, rijit bir plakaya uygulanan yük ile birlikte, plakanın yapacağı oturmanın ve göçmenin ölçülmesine dayanmaktadır. Deney sığ derinliklerde yapılabildiği gibi araştırma çukurlarının içerisinde de gerçekleştirilebilir. Yükleme genelde kademeli olarak yükün arttırılıp, oturmaların ölçülmesi şeklinde, hidrolik kriko ile gerçekleştirilmektedir. Kullanılan çelik levhalar, genellikle 25mm kalınlıkta 300-1000mm arasında değişen daire veya bir kenarı 305mm olan kare şeklindedir. Plakanın oturması 120o açı ile yerleştirilmiş üç adet deformasyon ölçerden okunmaktadır. Test tekrarsız statik yükleme ve tekrarlı yüklemeli olarak yapılabilmektedir. Plaka yükleme testi sonucunda taşıma kapasitesi, oturma, yatak katsayısı ve elastisite modülü gibi parametreler hesaplanabilmektedir. Plaka yükleme testi ASTM D 1196/1196M-12 ve TS 5744:1998 şartnameleri doğrultusunda yapılmaktadır.

Jeofiziksel Ölçümler

Sismik yöntemde bir kaynak yardımı ile oluşturulan elastik dalgaların yer içinde kırılarak veya yansıyarak yayılmalarına ilişkin yol alış zamanları ölçülür. Bu zaman-uzaklık kayıtları daha sonra uygun nümerik yöntemlerle işlenerek doğal zemin tabakalarının kalınlık ve sismik dalga hızlarını belirleyen yer altı modelleri oluşturulur.

Zemin yapısını tanımlayabilmek için başlıca iki yol vardır:

Refraksiyon: İki kayaç tabakası arasındaki ara yüzey boyunca olan Snell Kanunu'na göre kırılma (dalga hızının değişmesi)

Refleksiyon: İki tabakayı birleştiren sınırda yansıyıp yeryüzüne dönen yansıma (refleksiyon)

Sismik Kırılma

P dalgası ve S dalgası tespitine yönelik bir çalışmadır. S dalgasına ulaşmak için bir kaynak kullanılarak MASW yöntemi ya da doğal titreşim ölçüm şekli olan REMİ yöntemleri uygulanır.

Sismik Yansıma

Mühendislik amaçlı olarak kıyı tesislerinin denizaltı zemin ve çökel istif şartlarının belirlenmesinde, liman, karayolu, baraj ve büyük yapıların inşası ile ilgili temel kaya problemlerinin çözümünde kullanılmaktadır.

Rezistivite (Elektrik-Özdirenç) Ölçümleri

Elektrik Rezistivite Yöntemi, hidrojeolojik araştırmalarda, ana kaya derinliğinin tespitine yönelik çalışmalarda, yeraltını oluşturan birimlerin litolojik özelliklerini tespit etmekte en çok kullanılan jeofizik yöntemlerden biridir. Rezistivite uygulamaları, yeryüzü üzerindeki tek bir noktada özdirenç değişimini ortaya çıkarır ve ilgili jeolojik birimlerle ilişkiyi sağlar. Temel prensibi A ve B gibi iki noktadan yeraltına gönderilen elektrik akımın M ve N gibi iki noktada yeraltında oluşan gerilimin ölçülmesi esasına dayanır. Elektrod miktarı ve dizilim geometrisine bağlı farklı ölçüm teknikleri geliştirilmiştir. Bunlardan başlıcaları; schlumberger, wenner, dipol dipol, pol dipol teknikleridir. Ölçüm tekniği belirlerken, araştırmanın amacı, saha koşulları ve jeolojik özellikler dikkate alınmaktadır. Rezistivite ölçümlerimizi AGI R8 cihazı ile gerçekleştirmekteyiz. Cihaz 8 kanallı, 56 elektrotlu bir sisteme sahiptir.

Mikrotremör

Yer yüzeyinde kayıt edilebilen; zayıf ve düşük genlikli titreşimler mikrotremör olarak isimlendirilir. Sismometre ile "doğanın sesini dinleyerek" bir dizilim veya ölçü noktası altında kalan yeraltı yapısını ortaya çıkarılmaktadır. Ayrıca; mikrotremörler, geleneksel sismik metotların aksine uygulanabilirliği, ucuzluğu ve sinyal/gürültü oranının düzeyi gibi güçlüklerin üstesinden gelmesinden dolayı tercih sebebi olmaktadır.

Mikrotremör (titreşimcik) ölçümleri ile zemin baskın periyodu, zemin büyütmesi, kayma dalga hızı (Vs), zemin büyütme değerleri saptanabilmektedir.

Mikrotremör ölçüm çalışmalarımızda GURALP SYSTEM CMG-6TD hız ölçer sistem kullanılmaktadır

GPR Yer Radarı Ölçümleri

Jeoradar yöntemi; yeraltında bir sinyal üretici anten aracılığı ile gönderilen elektromanyetik sinyalin dielektrik kontrastına sahip bir ara yüzeyden yansıyan sinyalleri bir alıcı anten aracılığı ile kayıt eden elektromanyetik yansıma tekniğidir.Kullandığı yüksek frekanstan dolayı yüksek çözünürlüklü veri kalitesi ile yeraltındaki gömülü yapıların (altyapı hatları, temel sistemleri, boru/kablo kanalları, tüneller, tarihi yapılar, karstik boşluklar vs.) belirlenmesi için hızlı ve güvenilir bir yöntemdir. Farklı frekanstaki alıcı antenleri sayesinde farklı derinlikleri görüntülemek mümkündür. 2 boyutlu ve 3 boyutlu değerlendirme yapılabilir.

f t g m